De week van maandag 1 tot en met vrijdag 5 juni stond landelijk in het teken van de campagneweek ‘Zorg zonder Afval’. Ook binnen ZGT werd daar volop aandacht aan besteed. Op verschillende afdelingen werken medewerkers al langer aan duurzame oplossingen. Met soms verrassend simpele aanpassingen wordt veel afval bespaard én het milieu ontzien.
Op afdeling 3Noord werd twee jaar geleden een Green Team opgericht. Verpleegkundige Mart Eggink vertelt dat het begon met het scheiden van papier, plastic en restafval. Al snel bleek dat vooral bij het Specifiek ZiekenhuisAfval, ook wel SZA genoemd, veel winst te behalen was. SZA bestaat uit medisch afval dat gevaarlijk kan zijn voor mensen of het milieu.
Bewustwording
Denk aan gebruikte naalden, verband met bloed of bepaalde medicijnen. Dit afval wordt apart verwerkt en verbrand, wat belastend is voor het milieu. “Samen met een collega ben ik gestart met het creëren van bewustwording op onze afdeling”, vertelt Mart. “Tijdens teamvergaderingen en via nieuwsbrieven lieten we zien hoe niet-duurzaam SZA is.”
De oplossing bleek eenvoudig. Op veel plekken stond automatisch een SZA-vat naast een gewone prullenbak. Daardoor werd afval vaak verkeerd weggegooid. Door alleen nog een SZA-vat te plaatsen in de medicatieruimte daalde het aantal gebruikte vaten van 140 naar slechts 43 per jaar.
Kleine verandering, groot resultaat
Ook op afdeling 5Zuid werd kritisch gekeken naar afvalstromen. Daar werd onder meer het gebruik van wegwerpplastic aangepakt. Plastic kommetjes, lepels en eierdopjes maakten plaats voor herbruikbaar servies. Verpleegkundige Richelle Ensink ziet de voordelen dagelijks.
Plastic is makkelijk, je gebruikt het één keer en gooit het daarna weg. Maar met gewone kommen en lepels ontstaat veel minder afval. En het eet ook nog prettiger.”
De verandering levert niet alleen minder afval op, maar bespaart de afdeling ook ongeveer 600 euro per jaar. “Dat lijkt misschien niet veel, maar als iedere verpleegafdeling dit doet loopt dat snel op”, zegt Richelle. Ook wordt gekeken naar het gebruik van celstofmatjes en medicijncupjes. Waar mogelijk worden duurzame alternatieven gebruikt. Zo staat een besparing van 100 celstofmatjes gelijk aan ongeveer 120 kilometer autorijden aan CO2-uitstoot.
Duurzame stappen op de operatiekamer
Ook op de operatiekamers wordt hard gewerkt aan verduurzaming. Een speciaal Green Team van medewerkers uit de OK, anesthesie, chirurgie en recovery zoekt dagelijks naar praktische verbeteringen. Een opvallend voorbeeld zijn de wasbare OK-mutsen. Deze kunnen minimaal honderd keer worden gebruikt en zijn ongeveer zestig procent duurzamer dan wegwerpmutsen.
Operatieassistent Lieke ziet dat steeds meer collega’s overstappen. “Doordat duurzaamheid veel aandacht krijgt op de afdeling, zie je dat steeds meer collega’s toch de overstap maken.”
Ook het gebruik van celstofmatjes wordt teruggedrongen. “We hebben goed gekeken wanneer zo’n matje echt nodig is”, vertelt operatieassistent Chien Yie. “Soms werkt een gewone handdoek net zo goed.”
Trots op de resultaten
Volgens de Green Teams zit de kracht vooral in kleine, praktische oplossingen. Door collega’s actief mee te laten denken en resultaten te delen, groeit het draagvlak vanzelf. Mart ziet dat het duurzame gedrag zich steeds verder verspreidt. “Als iets verkeerd wordt weggegooid, wijzen collega’s elkaar daarop. Niet belerend, maar juist om elkaar te helpen.”
Groot ziekenhuis, minder afval
Richelle kijkt met trots naar wat er al bereikt is. “Eigenlijk ben ik best trots op wat we al hebben bereikt. Ook met kleine stapjes kun je al een groot verschil maken.” Voor Almelo en de regio zijn deze initiatieven extra belangrijk. ZGT behoort tot de grootste zorgorganisaties van Twente. Als een groot ziekenhuis minder afval produceert, heeft dat direct effect op het milieu én op de kosten. Daarmee laat ZGT zien dat verduurzamen niet altijd begint met grote investeringen, maar juist met slimme keuzes op de werkvloer.