Twente haalt met gezamenlijke investeringen honderden miljoenen euro’s binnen. Maar hoeveel heeft Almelo daar eigenlijk aan? Die vraag legden gemeenteraadsleden voor aan Twente Board-voorzitter Ank Bijleveld die dinsdagavond een presentatie hield in de raadszaal van Almelo.
De samenwerking binnen de Twente Board heeft de Twentse economie al ruim 217 miljoen euro aan extra investeringen opgeleverd. Maar wat levert dat Almelo concreet op? Tijdens een gesprek met de gemeenteraad kreeg voorzitter Ank Bijleveld vragen over de opbrengsten, werkgelegenheid, investeringsgeld en de economische toekomst van de regio.
Een van de belangrijkste vragen kwam van raadslid Abdullatif, fractievoorzitter van Almelo Centraal. Zij wilde weten hoeveel Almelo investeert in de Twente Board en wat de stad daarvoor terugkrijgt.
Bijleveld wees op projecten rond scholing en omscholing. Zo kunnen inwoners gebruikmaken van scholingsvouchers van 2.500 tot 5.000 euro en begeleiding van een omscholingscoach. Volgens haar heeft Almelo daarvan behoorlijk geprofiteerd. Ze zegde toe de resultaten en bedragen voor Almelo nader uit te splitsen.
De totale regionale investering van 18,68 miljoen euro in de Agenda voor Twente heeft volgens Bijleveld geleid tot 217,7 miljoen euro aan aanvullende investeringen.
Twentse bedrijven moeten makkelijker aan geld komen
Raadslid Max van der Velde (VVD) vroeg aandacht voor de beperkte toegang van Twentse technologiebedrijven tot investeringskapitaal. Hoewel Twente geldt als de derde techregio van Nederland, komt volgens de aangehaalde cijfers maar een klein deel van het investeringsgeld van Oost NL in de regio terecht.
Bijleveld herkende het probleem en wil dit bespreken binnen de Twente Board. Ze wees daarbij op New Origin, de fabriek voor fotonische chips waarvoor verschillende partijen zich hebben ingezet om financiering te vinden.
Het uiteindelijke doel is meer bruto Twents geluk”
Ank Bijleveld, voorzitter Twente Board
Dezelfde regionale belangen
Bart Maneschijn, raadslid voor Forum voor Democratie, vroeg hoe de Twente Board zich onderscheidt van Eurocities en de Euregio, omdat de organisaties volgens hem deels dezelfde regionale belangen behartigen.
Ank Bijleveld antwoordde dat de organisaties vanuit verschillende invalshoeken werken, maar elkaar aanvullen. Waar Eurocities vooral de overheden vertegenwoordigt, kijkt de Twente Board vanuit het regionale bedrijfsleven en de economie. Europese samenwerking is volgens haar belangrijk om gezamenlijke vraagstukken aan te pakken en bijvoorbeeld de productie van nieuwe producten te versnellen door technische standaarden op elkaar af te stemmen.
Energie, water en personeel als knelpunten
Ook de beschikbaarheid van energie en water kwam aan bod. Bij de ontwikkeling van New Origin bleek bijvoorbeeld onvoldoende elektriciteitscapaciteit beschikbaar. Door samenwerking met onder meer de Universiteit Twente kon daarvoor een oplossing worden gevonden.
Daarnaast waarschuwde Bijleveld voor toekomstige personeelstekorten. De regio moet voldoende technisch personeel opleiden, maar ook aantrekkelijk blijven voor werknemers van buiten Twente. Daarvoor zijn voldoende woningen en goede voorzieningen nodig.
Jan van Gorkum, fractievoorzitter van 50PLUS, vroeg aandacht voor ouderen met een laag inkomen. Zij moeten volgens hem ook kunnen meeprofiteren van de economische groei. Bijleveld benadrukte dat het uiteindelijk moet gaan om meer ‘bruto Twents geluk’ en dat iedereen moet kunnen meedoen.
Beschermd tegen cyberaanvallen
Marcel Middelkamp, fractievoorzitter van Lijst Middelkamp, stelde vragen over de gevolgen van technologische ontwikkelingen voor de energievoorziening en digitale veiligheid. Hij vroeg hoe de Twente Board ervoor zorgt dat bedrijven voldoende energie hebben en beschermd zijn tegen cyberaanvallen. Volgens hem kunnen problemen op deze twee gebieden de technologische vooruitgang en de ambities van de regio ernstig belemmeren.
Ank Bijleveld benadrukte dat de Twente Board zich niet alleen richt op digitalisering, maar ook op hoogwaardige technologie, verduurzaming en circulaire productie. Digitale veiligheid valt volgens haar niet binnen haar rol als voorzitter van de Twente Board.
De energievoorziening is wel een belangrijk aandachtspunt. Als voorbeeld noemde ze de komst van de fotonische chipsfabriek van New Origin. Door samenwerking tussen bedrijven, overheid en onderwijs (de zogeheten triple helix) werd een oplossing gevonden voor het tekort aan elektriciteitscapaciteit. Overcapaciteit bij de Universiteit Twente kon worden ingezet voor de nieuwe fabriek. Ook de beschikbaarheid van water en de locatie van de fabriek werden gezamenlijk bekeken.
(Fotonen zijn lichtgolven en lichtdeeltjes. Het opwekken, transporteren en detecteren van die deeltjes heet fotonica. Deze technologie wordt gebruikt voor producten en processen waarin licht een rol speelt. Denk aan camera’s in mobiele telefoons, duurzame verlichting en snelle internetverbinding via glasvezel, red.)
Woningbouwversnelling
Raadslid Louis Kampman van LAS (Lokaal Almelo Samen) vroeg of Twente, naast de Beethoven-subsidies voor de chipindustrie en talentontwikkeling, ook kijkt naar de bredere subsidies voor woningbouwversnelling die de regio Eindhoven ontvangt.
Ank Bijleveld antwoordde dat deze subsidies losstaan van het Beethoven-geld. Via de regionale samenwerking heeft Twente zelf ook een deel van het geld binnengehaald voor woningbouw. Daar horen volgens haar ook investeringen in infrastructuur en andere voorzieningen bij. Ze noemde de aanpak van Eindhoven een goed voorbeeld waar Twente van kan leren.
Rogier Wouters, raadslid voor het CDA, vroeg wat de grootste risico’s zijn voor Twente bij het realiseren van de ambities en welke rol gemeenten en gemeenteraden daarin kunnen spelen.
Bijleveld noemde vooral het aantrekken en opleiden van voldoende talent en het bouwen van genoeg woningen als belangrijke uitdagingen. Twente zal niet alleen eigen inwoners moeten opleiden, maar ook mensen van buiten de regio moeten aantrekken. Daarnaast is een slimme aanpak van de energievoorziening nodig, bijvoorbeeld door woningen gezamenlijk op een centrale energieaansluiting aan te sluiten. Gemeenten en gemeenteraden kunnen volgens haar zelf bijdragen aan het aanpakken van deze uitdagingen.
Gezamenlijk sterker in Den Haag
De regionale lobby was eveneens onderwerp van gesprek. Volgens Bijleveld kan Twente alleen voldoende invloed uitoefenen als gemeenten, bedrijven en andere organisaties gezamenlijk optrekken. Dat gebeurt onder meer bij onderwerpen als infrastructuur, spoorwegen, energie en de ontwikkeling van de defensie-industrie.
Nieuwe agenda vanaf 2028
De huidige Agenda voor Twente loopt eind 2027 af. In 2027 wordt daarom een nieuwe economische agenda voor de periode 2028-2032 aan de gemeenteraden voorgelegd. Zij kunnen dan hun wensen en bedenkingen meegeven.
Voor de komende jaren ziet Bijleveld vooral uitdagingen op het gebied van talent, woningen, energie en water. Ook chiptechnologie, medische technologie en defensie blijven belangrijke economische speerpunten.
De boodschap aan de Almelose gemeenteraad was dat regionale samenwerking kansen biedt, maar dat Almelo ook zelf moet bepalen welke bijdrage het wil leveren en welke resultaten de stad daarvan verwacht.