De gemeente Almelo heeft een belangrijke juridische overwinning behaald in het langlopende conflict met Stadstheater Almelo. De Raad van State heeft woensdag 12 augustus geoordeeld dat de gemeenteraad het bezwaar van het Stadstheater tegen een raadsbesluit uit 2024 terecht niet-ontvankelijk heeft verklaard.
Daarmee draait de hoogste bestuursrechter een eerdere uitspraak van de rechtbank Overijssel terug.
Jarenlange subsidierelatie
Stadstheater Almelo en haar voorgangers ontvingen sinds 1987 subsidies van de gemeente voor de exploitatie van een theater in de stad.
In 2022 liet het Stadstheater weten dat het zonder extra financiële steun niet langer mogelijk was om het theater in stand te houden. Daarom vroeg het theater de gemeente om aanvullende subsidies voor onder meer de programmering, de exploitatie en een verbouwing.
Daarop volgden gesprekken tussen het Stadstheater, het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad.
Raad koos voor afwijzing
Het college legde begin 2024 drie mogelijke scenario’s voor aan de gemeenteraad. De raad koos uiteindelijk voor een vierde optie: geen extra geld beschikbaar stellen voor het Stadstheater.
Het theater maakte bezwaar tegen die beslissing. Volgens Stadstheater was daarmee feitelijk besloten om de subsidieaanvragen af te wijzen.
De gemeenteraad verklaarde dat bezwaar echter niet-ontvankelijk. Volgens de raad was het niet aan de gemeenteraad, maar aan het college van burgemeester en wethouders om over subsidieaanvragen te beslissen.
Rechtbank gaf theater eerder gelijk
De rechtbank Overijssel stelde het Stadstheater eind 2025 nog in het gelijk. Volgens de rechtbank had de gemeenteraad met zijn keuze wel degelijk een besluit genomen dat gevolgen had voor het Stadstheater.
De gemeente ging daarop in hoger beroep bij de Raad van State.
Raad van State: raad maakte alleen financiële keuze
De Raad van State ziet de zaak anders. Volgens de hoogste bestuursrechter heeft de gemeenteraad geen besluit genomen over de subsidieaanvragen zelf, maar alleen een financiële en politieke keuze gemaakt over het beschikbaar stellen van gemeentelijke middelen.
“De raad heeft geen beslissing genomen over de aanvragen om subsidie van Stadstheater, maar slechts een kaderstellende keuze gemaakt over het beschikbaar stellen en bestemmen van gemeentelijke middelen”, staat in de uitspraak.
Volgens de Raad van State hoorde de uiteindelijke beslissing over de subsidieaanvragen bij het college van burgemeester en wethouders en niet bij de gemeenteraad.
Grote gevolgen, maar geen besluit
De Raad van State erkent dat de keuze van de gemeenteraad grote gevolgen had voor het Stadstheater.
Toch betekent dat volgens de rechter niet automatisch dat sprake is van een juridisch besluit waartegen bezwaar kan worden gemaakt.
De uitspraak draait daarom niet om de vraag of het Stadstheater wel of geen recht had op subsidie, maar uitsluitend om de juridische status van het raadsbesluit uit februari 2024.
Langlopend conflict
De uitspraak van de Raad van State is het nieuwste hoofdstuk in een langlopend conflict tussen de gemeente Almelo en het Stadstheater. Almelo1 schreef de afgelopen jaren meerdere keren over de financiële problemen van het theater, de discussie over subsidies en de juridische procedures die daarop volgden.
Zo werd eerder duidelijk dat het Theaterhotel in het verleden miljoenen euro’s heeft bijgedragen om het Stadstheater overeind te houden. Ook ontstond binnen de gemeenteraad discussie over het hoger beroep dat de gemeente instelde tegen de eerdere uitspraak van de rechtbank.
Verschillende partijen stelden vragen over de gevolgen van die procedure. Democraten.nu drong aan op meer duidelijkheid van het college, terwijl de raad zich meerdere keren boog over de vraag of nieuwe gesprekken met het Stadstheater wenselijk waren.
Toen de rechtbank eind 2025 het Stadstheater nog gelijk gaf, ontstond opnieuw politieke discussie. De gemeenteraad besloot uiteindelijk het hoger beroep door te zetten. Met de uitspraak van de Raad van State krijgt de gemeente nu alsnog gelijk.
Nog geen oordeel over subsidie zelf
Belangrijk is dat de Raad van State zich niet heeft uitgesproken over de vraag of het Stadstheater recht had op extra subsidie. De hoogste bestuursrechter heeft alleen gekeken naar de vraag of het raadsbesluit van 27 februari 2024 juridisch gezien een besluit was waartegen bezwaar kon worden gemaakt.
Volgens de Raad van State was dat niet het geval. Daardoor blijft het besluit van de gemeenteraad overeind en is het hoger beroep van de gemeente succesvol.
Dat maakt het verhaal voor lezers ook duidelijker: de gemeente heeft deze procedure gewonnen, maar de bredere discussie over de toekomst van het Stadstheater en de afgewezen subsidieaanvragen is daarmee niet automatisch afgerond.
Discussie nog niet voorbij
De hoogste bestuursrechter benadrukt dat deze uitspraak niet betekent dat alle juridische procedures zijn afgerond. De vraag of het college de subsidieaanvragen terecht heeft afgewezen, kan volgens de Raad van State in andere procedures worden beoordeeld. Tegen die besluiten lopen al aparte juridische trajecten.
Daarmee lijkt het conflict tussen de gemeente Almelo en het Stadstheater nog niet definitief ten einde. Wel heeft de gemeente nu een belangrijke overwinning geboekt in een zaak die al jaren speelt rond de toekomst van het theater en de gemeentelijke steun daarvoor.