Hoe gaat het met burgemeester Richard Korteland, verloopt de samenwerking met de gemeenteraad goed en zijn er zaken die beter kunnen? Binnen afzienbare tijd gaat een speciale vertrouwenscommissie uit de Almelose gemeenteraad daarover met hem in gesprek. Zo’n gesprek vindt ieder jaar plaats en lijkt behoorlijk op het functioneringsgesprek dat veel werknemers kennen.
Burgemeester zijn betekent niet dat je na je benoeming zes jaar lang geen gesprek over je functioneren hebt. Een burgemeester wordt voor zes jaar benoemd, maar gedurende die periode houdt de gemeenteraad volgens griffier Hans Scherpenzeel wel degelijk ‘een beetje de vinger aan de pols’.
Daarvoor vindt jaarlijks een zogenoemd klankbordgesprek plaats. Dat wordt gevoerd door de vertrouwenscommissie functioneringsgesprekken.
“Je wilt met elkaar kunnen praten over hoe het gaat, of het goed gaat, of dingen misschien anders of beter kunnen en of de burgemeester nog heel tevreden is met zijn baan”, legt Scherpenzeel uit.
Wat wordt besproken?
Toen Almelo op zoek ging naar een nieuwe burgemeester, stelde de gemeenteraad een profielschets op. Daarin stond aan welke kenmerken de nieuwe burgemeester moest voldoen. Die profielschets speelt ook na de benoeming nog een rol.
Tijdens het jaarlijkse gesprek kan bijvoorbeeld aan de orde komen of de burgemeester nog aan die kenmerken voldoet, of er behoefte is aan scholing en hoe hij zelf vindt dat het contact met de gemeenteraad verloopt.
“Dat is een gesprek om ervoor te zorgen dat je het functioneren tussen raad en burgemeester, het samenspel, verbetert.”
Volgens Scherpenzeel lijkt het daarmee sterk op een normaal functioneringsgesprek.
“Het is eigenlijk heel erg vergelijkbaar met functioneringsgesprekken die heel veel mensen op hun werk hebben. Wel met het verschil dat de gemeenteraad niet de werkgever van de burgemeester is, maar ze komen wel dicht in de buurt.”
Niet vrijblijvend
Het blijft niet bij één gesprek per jaar waarna iedereen weer verdergaat. Van het gesprek wordt een verslag gemaakt en aan het einde kunnen afspraken worden gemaakt over zaken die het komende jaar moeten gebeuren of juist anders moeten.
Bij het volgende gesprek komen die afspraken opnieuw aan bod. Het verslag wordt volgens Scherpenzeel bovendien naar de commissaris van de Koning gestuurd. Die voert zelf ook gesprekken met de burgemeester.
Wat er precies tijdens het gesprek met Korteland wordt gezegd, krijgen inwoners niet te horen. Op de gesprekken rust geheimhouding.
“Ook mijn functioneringsgesprek publiceren we niet openbaar, en dat is ook heel fijn”, zegt Scherpenzeel.
Cursus voor burgemeester
Dat er daadwerkelijk iets uit zo’n gesprek kan komen, heeft Scherpenzeel in zijn lange loopbaan als griffier meegemaakt.
Hij noemt een voorbeeld uit een andere gemeente, zonder daarbij namen te noemen. Daar was een burgemeester gekozen die aan de meeste punten uit de profielschets voldeed, maar minder sterk was in het zoeken van publiciteit en zichtbaar zijn als burgemeester.
Daar werd vervolgens iets mee gedaan.
“Daar zijn toen bijvoorbeeld extra cursussen op ingezet en daar is extra op gelet. Hij heeft daar ondersteuning bij gekregen.”
Dat soort concrete verbeteringen kunnen volgens Scherpenzeel voortkomen uit het jaarlijkse gesprek. Maar het hoeft niet altijd spannend te zijn.
“Dit soort gesprekken hebben soms ook het karakter van: het gaat eigenlijk wel lekker, laten we maar doorgaan zo.”
Als het niet goed gaat
In theorie kunnen tijdens de gesprekken ook grotere problemen met het functioneren van een burgemeester naar voren komen. Scherpenzeel benadrukt dat hij zo’n situatie zelf niet heeft meegemaakt.
De gesprekken zijn volgens hem vooral bedoeld om te verbeteren en eventuele knelpunten tijdig aan te pakken. De wetgever wil met de vertrouwenscommissie onder meer zorgen dat de lijn tussen burgemeester en gemeenteraad open blijft.
“Als er dingetjes een keer spelen in de raad of tijdens een vergadering, dat er vragen zijn over: waarom deed je nou dat? Dan moet het zo open zijn dat je dat gewoon met elkaar kan bespreken om het probleem op te lossen.”
Eens in de zes jaar wordt uitgebreider naar het functioneren gekeken in verband met een eventuele herbenoeming. Daarbij kan de commissie ook mensen spreken die de burgemeester vanuit een andere positie meemaken.
Scherpenzeel noemt bijvoorbeeld de gemeentesecretaris en de locoburgemeester. De gemeenteraad ziet immers niet rechtstreeks hoe de burgemeester binnen het college van burgemeester en wethouders functioneert. Op die manier probeert de commissie een breder beeld te krijgen.
Wie zitten er in de commissie?
De vertrouwenscommissie bestaat uit fractievoorzitters uit de Almelose gemeenteraad. Ugur Çete (Lijst Çete), Max Christen (D66), Jorien Geerdink (PRO Almelo), Wouter Teeuw (ChristenUnie) en Dorien Wind (CDA) maken er deel van uit.
Ook Lokaal Almelo Samen (LAS) heeft een plek in de commissie. Die werd tot nu toe ingenomen door Louis Kampman. Inmiddels heeft Nynke Veurink het fractievoorzitterschap van LAS van hem overgenomen.
Daarom verandert ook de samenstelling van de vertrouwenscommissie. De gemeenteraad heeft Veurink dinsdagavond officieel benoemd als nieuw lid.
Binnenkort weer om tafel
De vernieuwde commissie gaat binnen afzienbare tijd weer met burgemeester Korteland om tafel. Dan wordt opnieuw besproken hoe hij functioneert, hoe de samenwerking met de gemeenteraad verloopt en of er punten zijn waarop iets kan worden verbeterd.
Wat Korteland tijdens dat gesprek precies te horen krijgt en welke afspraken eventueel worden gemaakt, blijft tussen de burgemeester en de vertrouwenscommissie.