De Sint Georgiusbasiliek aan de Boddenstraat is voor veel inwoners van Almelo een vertrouwd gezicht. De imposante neogotische kerk, in de volksmond beter bekend als ‘de Sjors’, werd tussen 1900 en 1902 gebouwd en behoort tot de meest opvallende monumenten van de stad.
Wie vandaag langs de hoge torens loopt, ziet een prachtig kerkgebouw. Maar de geschiedenis van de katholieke gemeenschap in Almelo gaat veel verder terug.
Verborgen geloof
Na de Reformatie rond 1620 verloren de Almelose katholieken hun kerk. Zij mochten hun geloof niet meer openlijk uitoefenen en kwamen jarenlang samen in schuilkerken in de omgeving van Almelo.
Pas in 1784 kwam daar verandering in. Sophia Carolina Florentina gravin van Rechteren gaf toestemming voor de bouw van een kerkhuis. Dat gebouw stond op de plek van het huidige kerkplein.
Opvallend genoeg mocht het gebouw niet op een kerk lijken. Er waren geen ramen of toren zichtbaar en naar buiten toe mochten geen katholieke gebruiken te zien of te horen zijn.
Nieuwe kerk voor groeiende gemeenschap
Door de groei van het aantal katholieken werd de oude kerk uiteindelijk te klein. In 1894 begon een inzamelingsactie voor een nieuw kerkgebouw.
Architect Wolter te Riele uit Deventer maakte een ontwerp voor een grote neogotische kruiskerk. De bouw werd in 1901 gegund aan de Almelose aannemer Baas Spoor voor een bedrag van 87.000 gulden.
Op 30 april 1901, de feestdag van Sint Georgius, werd de eerste steen gelegd. Een jaar later werd de kerk officieel in gebruik genomen.
Van kerk naar basiliek
De Georgiuskerk werd in de loop der jaren meerdere keren gerestaureerd. Grote werkzaamheden vonden plaats in 1958 en 2009.
Dat laatste jaar kreeg de kerk een bijzondere onderscheiding. Paus Benedictus XVI verleende de Georgiuskerk de eretitel ‘basilica minor’. Sindsdien mag de kerk zich officieel basiliek noemen. Voor katholieke kerken is dat een bijzondere erkenning vanwege hun historische, religieuze en culturele betekenis.
Bekend als ‘de Sjors’
Onder Almeloërs staat de kerk vooral bekend als ‘de Sjors’. De basiliek aan de Boddenstraat is al meer dan honderd jaar een herkenningspunt in de stad en speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Almelo.
De afgelopen jaren is bovendien gewerkt aan het behoud van het monumentale gebouw. Tijdens renovaties in 2025 en 2026 zijn verschillende onderdelen van het exterieur aangepakt om de basiliek voor toekomstige generaties te behouden.
Karakteristiek gebouw
Of je nu gelovig bent of niet: voor veel inwoners blijft de Georgiusbasiliek één van de meest karakteristieke gebouwen van Almelo. Een monument dat het verhaal van de stad al meer dan een eeuw vertelt.