Veiligheid, oplopende tekorten vanaf 2028, het sociaal domein en de lasten voor inwoners liepen dinsdagavond als rode draad door de algemene beschouwingen in de Almelose gemeenteraad. Veertien fractievoorzitters kregen het woord over de programmabegroting voor 2027 en kwamen met een reeks moties en voorstellen.
De begroting voor 2027 is sluitend, maar vanaf 2028 komen opnieuw forse tekorten in beeld. Juist die doorkijk bepaalde bij veel fracties de toon van het debat.
50Plus wees op de vergelijking met eerdere plannen onder de noemer Stad in balans en vroeg het college of de plannen tot 2045 financieel en inhoudelijk wel voldoende zijn onderbouwd. Ook pleitte de partij voor meer aandacht voor ouderen, onder meer via een wethouder seniorenbeleid.
Veiligheid en wijken
Bij meerdere partijen stond veiligheid hoog op de agenda.
LAS wees op de extra boa’s en investeringen in wijkgericht werken. De partij diende een motie in over ruimte voor veiligheid en koppelde daar ook aandacht voor jongeren en bereikbaarheid van de gemeente aan.
Ook de VVD en PVV benadrukten veiligheid op straat. De VVD wil kritisch kijken naar uitgaven in het sociaal domein en naar de eigen gemeentelijke organisatie, terwijl de PVV vroeg wat inwoners concreet merken van de extra boa’s.
De PVV kwam daarnaast met een motie voor verbetering van de rotonde Aalderinkssingel-Thorbeckelaan. Fractievoorzitter Manon Kuipers koppelde dat aan haar persoonlijke ervaring na een ernstig ongeluk.
Sociaal domein en jeugdzorg
De financiële druk in het sociaal domein kwam bij meerdere fracties terug.
Democraten.Nu wil dat de gemeente zoekt naar andere oplossingen voor toekomstige tekorten en stelde voor de OZB-verhoging te schrappen. Ook diende de partij een motie in om schoolzwemmen structureel mogelijk te maken voor kinderen in het basisonderwijs.
DENK waarschuwde voor bezuinigingen op specialistische jeugdhulp en wees op jongeren zonder werk, opleiding of startkwalificatie. De partij vroeg het college ook om scenario’s voor de jeugdfinanciering na 2027.
De VVD stelde juist dat de kosten in de jeugdzorg omlaag kunnen en dat projecten die niet werken moeten worden gestopt.
Kritiek op hogere lasten
Ook de lasten voor inwoners en ondernemers werden veel genoemd.
Forum voor Democratie keerde zich tegen verhoging van de OZB en wil eerst kijken waar de gemeente zelf kan besparen. De partij diende daarnaast een motie in om begrotingsteksten duidelijker te maken, met minder containerbegrippen en meer taal op B1-niveau.
Partij Vrij Almelo sprak van een begroting vol ambities en waarschuwde dat de rekening uiteindelijk bij inwoners terechtkomt.
Almelo Centraal wees op de forse stijging van de precariobelasting voor horecaondernemers en vond dat hun kritiek serieus moet worden genomen.
Ook de VVD kondigde aan later in de week met een motie over de precariobelasting te komen. Daarbij wil de partij dat de gemeente opnieuw met horecaondernemers in gesprek gaat, onder meer vanwege bouwwerkzaamheden en evenementen in de binnenstad.
1Twente en Almelo1
PRO Almelo kwam met een voorstel om de extra bijdrage van 135.000 euro aan 1Twente per 1 januari 2027 te beëindigen en alleen de wettelijke bijdrage van 58.000 euro voort te zetten.
Dat leidde direct tot discussie. Fred Gerritsen van Democraten.Nu noemde het voorstel onbehoorlijk bestuur en wees op eerder gemaakte afspraken en de gevolgen voor personeel en planning.
Tegelijkertijd kwam er waardering voor Almelo1 vanuit meerdere fracties.
LAS kondigde een motie aan voor een eenmalige bijdrage van 35.000 euro aan Almelo1, als waardering voor hun werk van de afgelopen twee jaar. Ook Almelo Centraal liet weten die motie mede in te dienen.
Groen, erfgoed en cultuur
Ook groen en erfgoed kwamen uitgebreid aan bod.
PRO Almelo wil dat de gemeente toewerkt naar de groenste stad van Twente en stelde extra steun voor het Natuurhus voor: 20.000 euro per jaar van 2027 tot en met 2030.
De partij wil daarnaast dat op de plek waar ooit De Goede Herder stond, in de nieuwe woonwijk een herinneringsplek komt. Daarbij stelde PRO voor om in de tekst van de begroting niet te spreken van een ‘rijke historie’, maar van een ‘beladen historie’.
De ChristenUnie pleitte voor bescherming van bomen aan de Egbert ten Catelaan en vroeg opnieuw aandacht voor erfgoed en cultuur, waaronder de vraag of Almelo ruimte moet blijven houden voor een stedelijk museum.
Lijst Middelkamp kwam met een motie voor strengere regels rond glyfosaat en vroeg ook aandacht voor openbare toiletten en de situatie rond De Goede Herder.
Wonen en gelijke kansen
Woningbouw bleef voor meerdere fracties een belangrijk onderwerp.
Forum voor Democratie wil binnen de wettelijke mogelijkheden voorrang voor woningzoekenden met een binding met Almelo.
D66 benadrukte juist dat woningbouwambities hoog moeten blijven en waarschuwde dat bezuinigen op ambtenaren ook gevolgen heeft voor de ambities van de stad.
DENK vroeg aandacht voor gelijke kansen en voor de positie van Sinti en andere groepen. De partij diende daarnaast een motie in voor een eerbetoon aan de eerste generatie gastarbeiders in Almelo, bijvoorbeeld met een monument.
Donderdag verder
De algemene beschouwingen leverden uiteindelijk een lange lijst aan moties en voorstellen op, variërend van veiligheid en schoolzwemmen tot groen, erfgoed, precariobelasting en media.
De gemeenteraad praat donderdag verder over de begroting en de ingediende moties. Dan moet ook duidelijk worden welke voorstellen op voldoende steun kunnen rekenen.