Het kabinet heeft een groot pakket aan stikstofmaatregelen gepresenteerd om Nederland weer in beweging te krijgen. Boeren moeten meer duidelijkheid krijgen, de natuur moet herstellen en vergunningen voor onder meer woningbouw en bedrijven moeten weer sneller kunnen worden verleend.
De nieuwe stikstofplannen sluiten grotendeels aan bij de landbouwvisie die de provincie Overijssel onlangs heeft vastgesteld. Waar de provincie vooral een toekomstbeeld voor 2040 schetst, komt het kabinet nu met concrete maatregelen om die veranderingen mogelijk te maken.
Leefbaar platteland
In de landbouwvisie staat dat boeren meer duidelijkheid moeten krijgen over hun toekomst. Ondernemerschap, voedselproductie en een leefbaar platteland staan daarbij centraal. Ook onderwerpen als stikstof, water, natuur en klimaat spelen volgens de provincie een belangrijke rol.
Met de nieuwe plannen die er nu liggen, geeft het kabinet daar nu verdere invulling aan. Boeren krijgen te maken met uitstootnormen, er komt extra geld beschikbaar voor verduurzaming en in gebieden rond kwetsbare natuur gaan strenge, aanvullende regels gelden.
Oosten en zuiden
In 2030 mogen boeren per hectare nog maar 2,6 koeien houden per hectare grond hetgeen voor de meeste boeren helemaal geen probleem is. Maar voor enkele duizenden ‘intensieve’ boeren wel, vooral in het oosten en zuiden van Nederland.
Zij kunnen de komende jaren meer grond kopen om in balans te komen. Maar grond is schaars en bovendien ontzettend duur. Minder koeien lijkt het enige alternatief. Daarnaast wil het kabinet juist in de nabije omgeving van stikstofgevoelige natuur nóg strengere regels invoeren. Men kan nooit zeggen waar alle stikstofuitstoot weer naar beneden komt, maar in het algemeen geldt: hoe dichterbij de bron, hoe groter de neerslag.
Forse afname van stikstofuitstoot
Daarom komen er rond honderd natuurgebieden zogeheten ‘bufferzones’. In de meeste gebieden (85) zijn dat zones van 500 meter. Voor de overige 15 natuurgebieden gelden grotere zones van 1 kilometer. Met deze maatregelen moet de stikstofuitstoot uiteindelijk afnemen met 42 tot 46 procent en in de zones met 62 tot 66 procent. De maatregelen gaan ver, maar zijn logisch. Het kabinet zegt: “Waar het probleem het grootste is, moet je het hardste ingrijpen”.
Minister Van Essen noemt de situatie urgent. “Nederland zit al te lang vast: vergunningen blijven liggen, plannen lopen vertraging op en boeren weten niet waar ze aan toe zijn. Dat slot doorbreken we nu.”
Ruggengraat
De Tweede Kamer debatteert woensdag over de landbouwplannen van het kabinet. Zoals boven gesteld: grondgebondenheid en zonering komen in dat debat terug. Zij vormen immers de ruggengraat van het totale stikstofpakket.
Honderd zetels
D66, VVD en CDA hebben samen 66 zetels, te weinig voor een meerderheid. Premier Rob Jetten (D66) mikt op grote steun, van zowel linkse (Pro) als rechtse (Ja21) oppositiepartijen. In totaal hoopt hij dat honderd zetels zich achter de koers scharen.
‘Chaos en onteigening’
Wie zich in ieder geval niet achter het kabinet scharen, zijn vijf agrarische organisaties. In een gezamenlijke brief schrijven onder andere Agractie en Farmers Defence Force dat de stikstofplannen leiden tot ‘ongekende juridische chaos en onteigening’. Ze roepen hun achterban op woensdag naar de Tweede Kamer te komen – met of zonder trekker – om de onvrede kenbaar te maken.