Cliënten met dementie die wonen op een gesloten afdeling van TMZ krijgen binnenkort meer bewegingsvrijheid. Op dinsdag 29 september gaan in Het Weggeler in Almelo de deuren enkele uren per dag open. Daarmee krijgt Almelo de primeur voor deze nieuwe aanpak.
Twee weken later, op dinsdag 13 oktober, volgt ook Het Borsthuis in Hengelo. Daarmee zet TMZ een volgende stap in het project ‘Leven in passende vrijheid’.
Jarenlang waren deze afdelingen gesloten om bewoners veiligheid te bieden. TMZ kiest nu voor een andere aanpak. Het uitgangspunt is dat cliënten zoveel mogelijk vrijheid krijgen, zolang dat verantwoord kan.
Om dat mogelijk te maken, zijn beide locaties aangepast. Zo zijn er duidelijke herkenningspunten en aangepaste bestickering aangebracht. Die moeten mensen met dementie helpen om hun weg beter te vinden binnen het gebouw.
“Op deze manier kunnen cliënten zich zelfstandiger en met meer vertrouwen bewegen in hun leefomgeving”, legt projectadviseur Linda Bont uit.
Niet de deur, maar de mens staat centraal
Volgens TMZ draait het project niet alleen om het openen van deuren. Eerst wordt gekeken naar de persoon achter de deur.
“Voordat een deur open kan, moet eerst duidelijk zijn wie erachter woont. Wat maakt iemand gelukkig? Waar voelt iemand zich prettig? Wanneer zoekt iemand rust op en wanneer wil iemand juist naar buiten? En welke bewegingsvrijheid past daarbij?”, zegt Bont.
De zorgteams volgden daarvoor het project ‘Ken je cliënt en zingeving op maat’. Samen met cliënten, familieleden en zorgprofessionals wordt bekeken welke vrijheid bij iemand past.
“Geen standaardoplossing, maar maatwerk”, benadrukt Bont.

Afspraken vastgelegd in zorgplan
De keuzes worden gemaakt tijdens multidisciplinaire overleggen. De uitkomsten worden vastgelegd in het zorgplan, zodat voor iedereen duidelijk is welke afspraken gelden.
“We kijken tussentijds steeds of het passend is. Hebben we een cliënt goed ingeschat? Is de cliënt nog leerbaar? Daarbij betrekken we ook coördinatoren welzijn en andere disciplines”, vertelt Anneke IJpelaar van Het Borsthuis.
Voorbereiding met familie en vrijwilligers
Ook familieleden, vrijwilligers en omwonenden zijn meegenomen in de veranderingen. Daarvoor organiseerde TMZ informatieavonden op beide locaties.
“Wij zien de verandering positief tegemoet”, zegt Ilona Mecklenfeld van Het Weggeler. “Medewerkers zijn vooral nieuwsgierig. We proberen zoveel mogelijk mensen hierbij te betrekken. Ook bieden we scholing over dementie aan.”
Eerst Almelo, daarna de rest van de regio
Het Weggeler in Almelo is als eerste locatie klaar om de deuren geleidelijk te openen. In eerste instantie gebeurt dat enkele uren per dag. Daarna wordt de bewegingsvrijheid stap voor stap uitgebreid. Twee weken later volgt Het Borsthuis, waar dan ook alle technische voorzieningen gereed zijn.
TMZ wil uiteindelijk binnen alle verpleeghuizen van de organisatie werken met open afdelingen, waarbij per cliënt wordt bekeken wat mogelijk is.
Met deze stap sluit de zorgorganisatie aan bij de uitgangspunten van de Wet zorg en dwang. Die wet stelt dat onvrijwillige zorg alleen mag worden toegepast als het echt noodzakelijk is.
Volgens TMZ draagt meer bewegingsvrijheid bij aan een betere kwaliteit van leven. Vrijheid is daarbij het uitgangspunt, beperking de uitzondering.

