Het Indiëterrein in Almelo vormde zaterdagavond het decor voor de officiële première van De Polderjongens. Het theaterspektakel vertelt het verhaal van de ongeveer tweehonderd arbeiders die ruim een eeuw geleden het kanaal van Almelo naar Nordhorn groeven. Een verhaal vol hoop, liefde, strijd en uiteindelijk teleurstelling.
De voorstelling neemt bezoekers mee naar het begin van de twintigste eeuw. Almelo droomt van economische groei en een betere toekomst. Het nieuwe kanaal moet de stad vooruithelpen. Voor die droom trekken arbeiders uit Drenthe, Friesland en Overijssel naar Twente.
Met schop en kruiwagen graven zij 37 kilometer kanaal door zand en klei. Zes dagen per week. Voor een schamel loon.
Droom van een betere toekomst
Door de hele voorstelling klinkt de hoop op een betere toekomst door. Dat gebeurt onder meer in de liederen die speciaal voor het stuk zijn geschreven.
Hoofdrolspeelster Anna van de Koolwijk verwoordt die gedachte treffend met de zin: “Je bent onderdeel van iets groters.”
Maar er klinkt ook een donkere ondertoon. “Je gaat dood zoals je bent geboren.”
Daarmee wordt al vroeg duidelijk dat niet iedere droom werkelijkheid wordt.
Liefde, stakingen en drankmisbruik
De makers hebben meerdere verhaallijnen met elkaar verweven. Zo volgt het publiek de werving van de polderjongens, het zware werk en de staking die uitbreekt wanneer de arbeiders worden gekort op hun toch al lage loon.
Ook drankmisbruik onder de gravers krijgt een plek in het verhaal. Net als de zoektocht naar waardigheid en erkenning.
Een belangrijke rol is weggelegd voor de liefdesgeschiedenis tussen polderjongen Rens Meppelink en Anna van de Koolwijk, dochter van aannemer Piet van de Koolwijk. Die liefde loopt tragisch af.
Tegelijkertijd ontstaat een zichtbaar generatieconflict. Anna komt op voor de arbeiders en schrijft over hun leven. Haar vader ziet liever dat zij trouwt met iemand uit haar eigen kring en wel zo snel mogelijk.
“Wat doet zo’n schoonheid op zo’n verdorven plek?”, vraagt Jan Buter zich af, één van de polderjongens wiens vader Geert voortdurend aan de drank is en samen met de andere polderjongens een loflied zingt op de jenever, troost en pijnstiller tegelijk.
Kanaal ingehaald door de tijd
De historische achtergrond maakt het verhaal extra bijzonder. Aannemer Piet van de Koolwijk kreeg het werk gegund nadat hij met 794.000 gulden de laagste inschrijving had gedaan.
Het kanaal moest Almelo welvaart brengen, maar de werkelijkheid liep anders. Terwijl de werkzaamheden nog bezig waren, werd het vervoer per spoor steeds belangrijker. Daardoor verloor het kanaal een groot deel van zijn betekenis.
Die naderende mislukking hangt als een schaduw over de voorstelling.
Regen gaf extra sfeer
Tijdens de première werkte zelfs het weer mee aan de beleving. Regelmatig kwam de regen met bakken uit de lucht. In het felle licht van de theaterlampen leverde dat indrukwekkende beelden op.
Vooraf genoten de 550 bezoekers van een gezamenlijk driegangenmenu in een grote tent op het terrein. Op het menu stonden groentesoep, stamppot met bieten en hachee en een dessert. Het zorgde voor een gemoedelijke sfeer waarin bezoekers met elkaar in gesprek gingen voordat het verhaal begon.
Nog enkele kaarten beschikbaar
De Polderjongens is meer dan een historisch verhaal. De voorstelling legt ook verbindingen met actuele thema’s zoals arbeidsmigratie, nieuwkomers en de zoektocht naar een beter bestaan.
Het theaterspektakel is nog tot en met zondag 13 september te zien op het Indiëterrein in Almelo. Voor verschillende voorstellingen zijn nog enkele kaarten beschikbaar. Daarmee krijgen inwoners nog ruim twee weken de kans om een bijzonder hoofdstuk uit de geschiedenis van Almelo opnieuw te beleven.