Recht tegenover Huize Almelo staat een van de meest bijzondere boerderijen van de stad. De kasteelboerderij aan de Gravenallee 14 werd in 1939 gebouwd in opdracht van graaf Van Rechteren Limpurg en is tegenwoordig een rijksmonument. Het gebouw vormt een belangrijk onderdeel van het historische landgoed dat al eeuwenlang verbonden is met Almelo.
Veel inwoners kennen de boerderij van wandelingen over de Gravenallee. Toch weten maar weinig mensen dat het gebouw bewust werd ontworpen als onderdeel van het landgoed rond het kasteel.
Ontworpen door Almelose architect
De boerderij werd ontworpen door de Almelose architect Jan Jans. Hij stond bekend om zijn liefde voor traditionele Twentse architectuur en streekgebonden bouwstijlen.
Jans kreeg van de familie Van Rechteren Limpurg de opdracht om een boerderij te ontwerpen die niet alleen praktisch was, maar ook paste bij de uitstraling van het landgoed.
Dat is nog altijd zichtbaar in de vele authentieke details.
Typische Twentse uitstraling
De kasteelboerderij is gebouwd als een zogenoemde kop-rompboerderij. Daarbij bevinden het woonhuis en het bedrijfsgedeelte zich achter elkaar onder één dak.
In het ontwerp verwerkte Jan Jans verschillende Twentse kenmerken. Denk aan rode bakstenen gevels, zwarte geglazuurde Hollandse dakpannen, houten geveltoppen en traditionele baanderdeuren.
Ook de bekende rood-groen-witte luiken springen direct in het oog. Daarnaast zijn Bentheimer zandsteen en een zandstenen wapenschild van de familie Van Rechteren Limpurg in het gebouw verwerkt.
Daardoor is de boerderij direct herkenbaar als onderdeel van het landgoed.
Bewust onderdeel van het kasteel
De ligging van de boerderij is geen toeval. Het gebouw staat net buiten de kasteelgracht aan de noordzijde van de Gravenallee.
Opvallend genoeg is de achterzijde gericht naar Huize Almelo. Daarmee bleef de boerderij onderdeel van de zichtlijnen rond het kasteel.
Juist die functionele en landschappelijke relatie met Huize Almelo geeft het gebouw een bijzondere monumentale waarde.
Niet de enige kasteelboerderij
Een interessant detail is dat de boerderij aan de Gravenallee niet alleen staat. Op het landgoed werden volgens de erfgoedroute van Almelo drie kop-rompboerderijen van hetzelfde type gebouwd.
Samen vormen zij een architectonisch geheel dat bewust als eenheid is ontworpen.
Welke twee andere boerderijen precies tot deze groep behoren, is niet volledig vastgelegd in openbare monumentenregisters. Wel is bekend dat Jan Jans meerdere boerderijen voor de familie Van Rechteren ontwierp op en rond het landgoed.
Dat maakt de kans groot dat ook andere pachtboerderijen langs de Gravenallee of elders op het landgoed deel uitmaken van deze bijzondere serie.
Rijksmonument sinds 1997
In 1997 kreeg de kasteelboerderij officieel de status van rijksmonument.
Volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is het gebouw van bijzondere waarde vanwege de architectuur van Jan Jans, de hoge mate van oorspronkelijkheid, de relatie met het landgoed en de beeldbepalende ligging tegenover Huize Almelo.
Daarmee behoort de boerderij tot het belangrijkste erfgoed van Almelo.
Meer dan alleen een boerderij
Wie vandaag vanaf het centrum over de Gravenallee richting Huize Almelo wandelt, komt eerst de rentmeesterswoning tegen, daarna de kasteelboerderij en vervolgens het kasteel zelf.
Samen vertellen deze gebouwen het verhaal van een Twents landgoed dat veel meer was dan alleen een statig huis. Achter de muren van Huize Almelo draaide een complete gemeenschap van rentmeesters, pachters, boeren en personeel.
De kasteelboerderij aan de Gravenallee 14 herinnert daar nog iedere dag aan. Een opvallend gebouw voor wie er langs loopt, maar vooral een tastbaar stukje geschiedenis van Almelo.
Kijk HIER voor meer info over architect Jan Jans.