In een volle Grote Kerk werd zondagmiddag 22 maart The Planets van Gustav Holst ten gehore gebracht. Dirigent Jeppe Moulijn wist met het Oost-Nederlands Symfonieorkest een onberispelijk concert ‘neer te zetten’.
Hieronder het interview met dirigent Jeppe Moulijn na afloop
Almelo1: U dirigeerde in de Grote Kerk The Planets van Gustav Holst. Waarom koos u juist voor dit werk?
Jeppe: “Het is voor ons orkest een ontzettend aantrekkelijk stuk om te spelen. We zijn inmiddels uitgegroeid tot een van de grote amateur-symfonieorkesten — zelfs het grootste in de regio — met zo’n negentig vaste leden. Dan ligt een groot bezet, laat-romantisch en vroeg 20e-eeuws repertoire voor de hand. The Planets is bovendien een werk dat veel musici graag eens willen spelen”.
Almelo1: Wat betekent The Planets voor u persoonlijk?
Jeppe: “Heel veel. Als kind was ik enorme space-fanaat én hield ik van kleurrijke orkestmuziek. Dan kom je vanzelf bij The Planets uit. Ik heb dus al vanaf jonge leeftijd een sterke band met dit stuk”.
Almelo1: Wat maakt dit werk zo bijzonder?
Jeppe: “Vooral het ongelooflijk knappe gebruik van orkestkleur — en ook de kleur van het koor. Het instrumentarium is enorm: harpen, celesta, veel slagwerk. Holst schrijft daar briljant voor. Daarnaast is het een origineel en vooruitstrevend werk. Hij begon eraan rond 1913, en binnen de Britse muziek was Holst toen een van de meest vernieuwende componisten. Denk aan onregelmatige maatsoorten en bijzondere harmonieën, vooral in het laatste deel. Veel mensen zeggen dat het klinkt als filmmuziek, maar eigenlijk is het andersom: filmcomponisten, zoals John Williams, hebben juist uit dit stuk geput”.
Almelo1: Wat was voor u als dirigent de grootste uitdaging?
Jeppe: “Het samenspel. In veel delen zit een doorlopend motorisch ritme — een ostinato — dat als een soort trommel doorgaat. Alle andere partijen moeten daar precies op aansluiten. Dat maakt het technisch best lastig”.
Almelo1: Hoe vond u dat het orkest en later ook het koor hebben gespeeld respectievelijk gezongen?
Jeppe: “Ik denk dat ze het heel goed gedaan hebben. Donderdag speelden we al in het Muziekcentrum in Enschede, maar daar waren we nog niet helemaal tevreden. Het is een stuk waarbij je pas tijdens de generale op het uiteindelijke podium staat, en dan moet je in drie kwartier alles met koor en akoestiek nog finetunen. Op donderdag komt iedereen uit het werk gerend, dan is de concentratie niet altijd optimaal. Vandaag was die er absoluut”.
Almelo1: Hoe ervoer u de akoestiek van de vernieuwde Grote Kerk?
Jeppe:” Het is een prachtige kerk om te zien. Voor dit soort muziek is de akoestiek misschien wat aan de ruime kant. Voor het publiek zal het hier en daar behoorlijk luid zijn geweest, en voor ons is het lastig om alles helder over te brengen in zo’n nagalmrijke ruimte. Wat wél heel mooi werkte, was het koor op afstand in het voorportaal. Dat pakte precies uit zoals we gehoopt hadden”.
Almelo1: Tussen de delen van The Planets werd niet geapplaudisseerd. Wat vond u daarvan?
Jeppe: “Het maakt mij niet zoveel uit. Veel mensen denken dat het ‘hoort’ om niet te klappen tussen delen, maar dat gebruik is eigenlijk pas een eeuw oud. Vroeger was het heel normaal om wél tussendoor te applaudisseren. Ik heb er dus geen moeite mee als mensen klappen, maar ook niet als ze het laten”.
Almelo1: Wanneer zien we u en het orkest weer terug in de Grote Kerk?
Jeppe: “Daar kan ik niets over beloven, maar ik hoop zeker dat we hier nog eens te gast mogen zijn. Het is een prachtige plek om te spelen”.
Almelo1: Dank u wel voor dit gesprek.
Jeppe: “Graag gedaan — en ook dank aan de mensen van de kerk voor de mogelijkheid om in de Grote Kerk te mogen optreden”.
Kosmisch spektakel in zeven delen
The Planets is een suite van 7 symfonische gedichten. In het werk verbeeldde Holst thema’s als oorlog, vrede, ouderdom, mystiek en magie. De planeten fungeren als spiegels van menselijke karaktereigenschappen, energie en existentiële ervaringen – geïnspireerd door de astrologie”.
Bekend uit de wereld van de filmmuziek
Het werk is niet alleen populair in de concertzaal, maar heeft ook grote invloed gehad op filmmuziek. Componisten als John Williams lieten zich inspireren door Holsts krachtige orkestratie. Wie goed luistert, herkent invloeden die terugkomen in films als Star Wars, E.T. the Extra-Terrestrial en Harry Potter and the Philosopher’s Stone.
Beschrijving
The Planets, opus 32, is een zevendelige orkestsuite, geschreven tussen 1914 en 1917. Ieder deel van de suite is genoemd naar een planeet van het zonnestelsel die op het moment van componeren bekend was en weerspiegelt een astrologisch- mythologische betekenis. In het laatste deel wordt het orkest vergezeld door een woordenloos zingend vrouwenkoor. Als basis maakten de dames van het Leidse Studenten Koor deel uit van dit projectkoor.