Almelo moet bij nieuwe woningbouw en het vernieuwen van bestaande wijken meer rekening houden met water, groen en verkoeling. Dat is een van de belangrijkste aanbevelingen in een nieuwe gebiedsbiografie over Twente. De onderzoekers noemen onder meer Westerdok, Kerkelanden en het Indië-terrein als plekken waar kansen liggen.
Almelo heeft een bijzondere positie in het Twentse watersysteem. Veel beken uit Oost-Twente komen in de stad samen. Niet voor niets omschrijven de onderzoekers Almelo als het ‘afvoerputje van Twente’. Die ligging maakt de stad kwetsbaar voor wateroverlast, een probleem dat al veel langer speelt.
De overstromingen van februari 1946 zijn daarvan een voorbeeld. Ook met het veranderende klimaat blijft de waterhuishouding een belangrijk aandachtspunt. Bij de foto boven: de inwoners werden geëvacueerd met legervoertuigen. Pas jaren later deed het waterschap ingrepen aan de beken om overstromingen te voorkomen.

Ruimte voor water en groen
De onderzoekers pleiten ervoor om bij nieuwe bouwprojecten en de herontwikkeling van bestaande gebieden meer ruimte te maken voor wateropvang en groen. Regenwater moet minder snel worden afgevoerd en juist langer in de bodem kunnen blijven.
Dat kan bijvoorbeeld door oude beeklopen en historische waterstructuren opnieuw een functie te geven. Ook wadi’s, bomen en meer onverharde oppervlakken kunnen helpen om wateroverlast en hittestress tegen te gaan.
Vooral in steden kan de temperatuur flink oplopen. Volgens de gebiedsbiografie kan het op warme dagen in Twentse steden tot acht graden warmer zijn dan op het omliggende platteland. Steen en asfalt houden warmte vast, terwijl bomen en groen voor verkoeling zorgen.

Westerdok en Indië
De gebiedsbiografie noemt verschillende concrete plekken in Almelo waar ontwikkelkansen liggen. Zo wordt Westerdok aangehaald als locatie waar bij herontwikkeling voldoende ruimte moet komen voor groen en waterinfiltratie.
Ook het Indië-terrein komt aan bod. De voormalige fabriekslocatie laat volgens de onderzoekers zien hoe industrieel erfgoed een nieuwe functie kan krijgen in combinatie met woningbouw. Oude fabrieksgebouwen kunnen daarnaast ruimte bieden aan creatieve werkplekken of ontmoetingsplekken voor de buurt.
Een andere genoemde locatie is de wijk Kerkelanden. Daar zien de onderzoekers mogelijkheden voor zogenoemde ’third places’: ontmoetingsplekken buiten huis en werk. Zulke plekken kunnen volgens hen helpen om sociale contacten in de wijk te versterken en eenzaamheid tegen te gaan.
Tienduizenden woningen erbij
De voorstellen komen op een moment dat Twente voor een grote woningbouwopgave staat. Volgens de in het rapport aangehaalde Regionale Ontwikkelstrategie Twente moet de regio tussen 2022 en 2050 ruimte bieden aan minimaal 100.000 extra inwoners, ongeveer 80.000 extra woningen en 62.000 arbeidsplaatsen.
Van die woningen zijn er 60.000 voorzien in Enschede, Hengelo en Almelo. De onderzoekers benadrukken dat die groei niet alleen om nieuwe huizen draait. Ook bereikbaarheid, voorzieningen, groen en water moeten aandacht krijgen.
Een deel van de oplossing ligt volgens hen binnen de bestaande steden. Het opnieuw gebruiken van voormalige industrieterreinen kan ruimte bieden voor woningbouw zonder dat daarvoor steeds meer landschap hoeft te verdwijnen.
Vijftig ontwikkelkansen
De gebiedsbiografie is opgesteld door Strootman Landschapsarchitecten, RAAP en Cultuurregio Twente. Het onderzoek beschrijft hoe het Twentse landschap door duizenden jaren van natuurlijke processen en menselijk gebruik is gevormd.
De geschiedenis van het gebied moet volgens de onderzoekers niet alleen worden bewaard, maar kan ook richting geven aan toekomstige keuzes. Het rapport werkt tien ontwikkelprincipes uit, die zijn vertaald naar vijftig concrete kansen voor Twente.
Daarbij gaat het onder meer om het versterken van beekdalen, het herstellen van het watersysteem, het behouden van landgoederen en het combineren van woningbouw met groen.
Na de presentatie konden de raadsleden vragen stellen en waren er vervolgens aan verschillende tafels gesprekken georganiseerd. Zes actuele thema’s kwamen daarbij aan de orde: Natuur & Landbouw, Klimaat & Energie, Economie, Defensie, Sociaal-Maatschappelijk en Verstedelijking & Mobiliteit.
