Meer dan tweehonderd polderjongens groeven eraan, oud-wielrenner Hennie Kuiper groeide erlangs op en generaties Almeloërs gebruikten het kanaal om te wandelen, fietsen en schaatsen. Vanaf woensdag 5 augustus staan hun verhalen centraal in de nieuwe expositie Het kanaal vertelt in het Huis van Katoen en Nu.
De expositie vertelt het verhaal van het Almelo-Nordhornkanaal en van de mensen die er wonen, werkten of op een andere manier een band mee hebben. De feestelijke opening begint op woensdag 5 augustus om 16.00 uur. De toegang is gratis.
Het kanaal is tegenwoordig vooral bekend als een rustige plek om te wandelen, fietsen of uit te waaien. Ooit moest de waterverbinding echter een belangrijke economische route worden tussen Almelo en Duitsland.
Ruim 140 jaar geleden groeven meer dan tweehonderd arbeiders het 37 kilometer lange kanaal grotendeels met schop en kruiwagen uit. Deze arbeiders werden polderjongens genoemd.
Grote verwachtingen, weinig scheepvaart
De verwachtingen rond het kanaal waren groot. Via het water moest Almelo beter met Duitsland worden verbonden en de plaatselijke economie een impuls krijgen.
Dat succes bleef uit. Het kanaal werd uiteindelijk nauwelijks gebruikt voor de scheepvaart en verloor zijn oorspronkelijke functie.
Toch verdween de betekenis ervan niet. Langs het water ontstonden nieuwe herinneringen, verhalen en ontmoetingen. Juist die persoonlijke geschiedenis vormt de basis van de tentoonstelling.
Bezoekers krijgen grote expositiedoeken, audioportretten en persoonlijke voorwerpen te zien en te horen. Daarmee wordt niet alleen verteld hoe het kanaal ontstond, maar ook welke rol het later speelde in het leven van bewoners uit de omgeving.
Verhalen van Esther Bijen en de familie Kuiper
Een van de verhalen in de expositie is dat van Esther Bijen. De geboren en getogen Almelose woont opnieuw aan het kanaal.
Als kind schaatste zij er regelmatig. Ook kwam ze op de voormalige ijsbaan van ijsclub Het Oosten, die naast haar ouderlijk huis lag. Haar herinneringen zijn vanaf 5 augustus te horen in een audiofragment bij de tentoonstelling en in de bijbehorende audioproductie.
Ook de broers Hennie, Bennie, Frans en Gerard Kuiper vertellen over hun jeugd langs het kanaal. De vier groeiden er samen op. Hennie Kuiper werd later bekend als wielrenner en won onder meer grote internationale wielerwedstrijden.
Alle vier de broers zijn bij de opening van de expositie aanwezig.
Driedelige audiobeleving
Tegelijk met de opening verschijnt Polderjongens – Het verloren kanaal. In deze driedelige audiobeleving worden luisteraars meegenomen langs het verleden, het heden en de toekomst van het kanaal.
Aan bod komen onder meer de mannen die het kanaal uitgroeven, de vraag waarom de waterweg geen succes werd en de betekenis die het gebied tegenwoordig voor bewoners heeft.
De afleveringen zijn vanaf 5 augustus te beluisteren via Spotify en andere podcastapps.
Opmaat naar theatervoorstelling
De tentoonstelling vormt ook de opmaat naar de locatietheatervoorstelling Polderjongens. Die is vanaf 26 augustus langs het kanaal zelf te zien.
Tijdens de opening vertelt producent Ellen Wisse namens Theater Producties Twente meer over de achtergrond van de voorstelling.
De tentoonstelling, de audiobeleving en de theatervoorstelling belichten ieder op hun eigen manier dezelfde geschiedenis: die van een ambitieus kanaal dat economisch nooit bracht wat ervan werd verwacht, maar dat wel een blijvende plek kreeg in het landschap en in de herinneringen van veel Twentenaren.
De expositie Het kanaal vertelt is na de opening nog twee maanden te bezoeken in het Huis van Katoen en Nu aan het Marktplein in Almelo.