Wie langs Het Baken wandelt, kan er nauwelijks omheen: de markante Bibliotheek Almelo. Het gebouw werd ontworpen door architect Henk Döll van architectenbureau Mecanoo en in 1994 geopend.
Met zijn opvallende vormen, blauwe glazen gevels en gebogen zinken dak vormt het een bijzonder contrast met het voormalige stadhuis aan de overzijde.
Waaiervormig
Het gebouw staat op een smalle kavel in het centrum van Almelo. Döll gebruikte die beperking juist als inspiratie: de gevel volgt de bocht van Het Baken, terwijl de achterzijde zich waaiervormig opent. Het geheel wordt bekroond door een opvallend gebogen dak.
Döll koos bewust voor een speels ontwerp. De grootste bouwmassa volgt als een vissenlichaam de kromming van Het Baken, terwijl een tweede volume zich als een zwierige vissenstaart langs de Touwbaan uitstrekt. De ultramarijnblauwe kopgevels geven het gebouw een eigen identiteit en maken het tot een van de meest herkenbare moderne gebouwen van Almelo.
Bij de opening werd de bibliotheek landelijk geprezen als een van de meest bijzondere eigentijdse gebouwen van Almelo. Architectuurcritici noemden het zelfs het spectaculairste gebouw van de stad.
De locatie aan Het Baken maakt deel uit van de moderne ontwikkeling van het stadscentrum, waar architectuur, water en openbare ruimte samenkomen. De bibliotheek staat daarbij in een bewuste stedenbouwkundige dialoog met het voormalige stadhuis aan de overzijde.
De bibliotheek is meer dan een plek voor boeken. Het gebouw laat zien hoe Almelo zich in de jaren negentig ontwikkelde tot een stad waarin eigentijdse architectuur een belangrijke rol kreeg. Waar erfgoed vaak wordt geassocieerd met eeuwenoude kerken, textielfabrieken en landhuizen, vertelt deze bibliotheek juist het verhaal van een nieuwere periode in de stadsgeschiedenis.
Daarmee is de bibliotheek een mooi voorbeeld van ‘jong erfgoed’: architectuur die nog relatief recent is, maar inmiddels een belangrijke plaats inneemt in het collectieve geheugen en het stadsbeeld van Almelo. Het gebouw bewijst dat erfgoed niet alleen gaat over het verleden, maar ook over de gebouwen die toekomstige generaties zullen herkennen als karakteristiek voor hun stad.
Het gebouw is nog geen eeuwenoud monument, maar het heeft wel een opvallende architectuur, vertegenwoordigt een belangrijke fase in de ontwikkeling van de binnenstad en is voor veel inwoners een herkenbaar onderdeel van het stadsbeeld geworden.
Al met al is Bibliotheek Almelo niet alleen een markant gebouw, maar ook oriëntatiepunt en ontmoetingsplek voor alle inwoners van Almelo.