De gemeente Almelo rekent voor 2027 op een financieel overschot van ruim 2,2 miljoen euro. Toch is er weinig ruimte om achterover te leunen. In de jaren daarna verwacht de gemeente een structureel tekort van ongeveer 6 tot 7 miljoen euro per jaar.

Dat blijkt uit het voorstel voor de programmabegroting 2027.

Om de begroting sluitend te houden, wordt de onroerendezaakbelasting (ozb) in 2027 naast de reguliere indexatie van 3,5 procent met nog eens 2,5 procent extra verhoogd. De gemeenteraad moet instemmen met de begroting en de voorgestelde belastingverhoging.

Extra belastingverhoging
De extra ozb-verhoging is onderdeel van eerder gemaakte afspraken in de Perspectiefnota 2025-2028 en het collegeprogramma 2026-2030. De gemeente wil de verhoging afzonderlijk aan de gemeenteraad voorleggen.

De totale verhoging bestaat daarmee uit de reguliere indexatie van 3,5 procent en een aanvullende verhoging van 2,5 procent. De precieze gevolgen voor een individuele huiseigenaar hangen onder meer af van de WOZ-waarde van de woning.

Foto ter illustratie

Financiële zorgen vanaf 2028
Voor 2027 zijn de structurele inkomsten en uitgaven in evenwicht. Vanaf 2028 verwacht Almelo echter opnieuw financiële problemen. Het tekort loopt volgens de meerjarenraming op tot ongeveer 7 miljoen euro in 2028 en komt vanaf 2030 uit op circa 6,2 miljoen euro.

Een belangrijke oorzaak is dat het Rijk vanaf 2028 minder geld beschikbaar stelt via het gemeentefonds. Ook zijn er onzekerheden over toekomstige rijksbezuinigingen op de jeugdzorg en de huishoudelijke hulp.

Het college wil daarom de komende tijd verschillende mogelijkheden om te besparen verder uitwerken. Die maatregelen worden voorbereid voor de Perspectiefnota 2028-2031. De gemeente wil daarbij voorzichtig te werk gaan en ruimte houden om op nieuwe ontwikkelingen te reageren.

Extra aandacht voor vier wijken
Naast de financiële plannen zet Almelo in op de langjarige aanpak Aantrekkelijke stad in balans. Deze aanpak loopt tot 2045 en richt zich op economische, sociale, ruimtelijke en veiligheidsvraagstukken.

Vier gebieden krijgen daarbij extra aandacht: de Ossenkoppelerhoek, het Nieuwstraatkwartier, Kerkelanden en De Riet. De gemeente wil deze wijken gerichter ontwikkelen, naast de reguliere inzet in andere wijken en dorpen.

De aanpak is opgebouwd rond vier thema’s: Aantrekkelijk Almelo, Ontwikkelend Almelo, Kansrijk Almelo en Verbonden Almelo.

Ook geld voor verplaatsbare bomen
In de begroting is daarnaast geld opgenomen voor verplaatsbare bomen. Voor 2027 vraagt het college daarvoor een investeringskrediet van 140.000 euro. Ook wordt een incidenteel budget van 65.000 euro opgenomen. Daarmee wil de gemeente uitvoering geven aan de motie ‘BOSK in Almelo’

Begroting moet nog worden beoordeeld
De programmabegroting 2027 is de eerste begroting van de huidige raadsperiode. Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de begroting beoordeeld door de financiële toezichthouder. De gemeente moet het document uiterlijk 15 november 2026 aan de toezichthouder toesturen.

De begroting voor 2027 biedt dus op papier financieel evenwicht, maar de jaren daarna vragen om nieuwe keuzes. De gemeente moet de komende tijd bepalen hoe zij de verwachte tekorten opvangt en welke maatregelen daarvoor nodig zijn.

Foto ter illustratie

Wat is de programmabegroting?
De programmabegroting is het jaarlijkse financiële plan van de gemeente. Daarin staat hoeveel geld Almelo verwacht te ontvangen en uit te geven, welke plannen de gemeente wil uitvoeren en hoeveel die mogen kosten.

De gemeenteraad stelt de begroting vast en bepaalt daarmee de financiële kaders waarbinnen het college van burgemeester en wethouders werkt.

De begroting laat ook zien welke keuzes de gemeente maakt op gebieden als wonen, verkeer, veiligheid, zorg, onderwijs, sport en cultuur. Daarnaast bevat zij een vooruitblik op de financiële situatie in de jaren daarna.

Kort gezegd: de programmabegroting bepaalt waar de gemeente haar geld aan uitgeeft en hoe zij haar plannen betaalt. Het is daarmee een belangrijk middel voor de gemeenteraad om richting te geven aan het beleid en te controleren of het gemeentegeld goed wordt besteed.