Rian Melenboer werkt bij ZGT en maakt deel uit van Team Creating Culture. Samen met haar collega’s zet zij zich in voor initiatieven die bijdragen aan het welzijn van patiënten, bezoekers en medewerkers.
Ze stond mede aan de wieg van de Blue Zone, een bijzondere ontmoetings- en ontspanningsplek in ZGT Almelo waar rust, aandacht en positieve gezondheid centraal staan.
1) Voor mensen die de Blue Zone nog niet kennen: wat is dat precies?
“De Blue Zone is een vriendelijke, warme en gastvrije plek waar patiënten, bezoekers en naasten even kunnen ontsnappen aan de klinische hectiek van het ziekenhuis. Waar het ziekenhuis vaak draait om behandelingen en afspraken, draait het in de Blue Zone om welzijn, rust en menselijk contact.”
2) Wie hebben de Blue Zone opgericht?
“Het concept is ontstaan vanuit Team Creating Culture, samen met mijn collega Anita van Dijk. Zij is Programma Manager Creating Culture. En dat is Frances Olthof, zij is contactpersoon van de vrijwilligers, samen met Jolanda Bazen. De Blue Zone is eigenlijk een fysieke vertaling van Positieve Gezondheid. Voor ons betekent dat dat gezondheid meer vraagt dan alleen goede zorg. We kijken niet alleen naar de ziekte, maar vooral naar wat iemand nodig heeft om zich goed te voelen, ook als diegene in het ziekenhuis ligt.”
3) Hoe is het idee ontstaan om ook in ZGT Almelo een Blue Zone te openen?
“Dat heeft alles te maken met het succes van de Blue Zone in Hengelo. Daar openden we in 2023 onze eerste locatie. We zagen hoe enorm patiënten, bezoekers en medewerkers deze plek waardeerden. Ook zorgprofessionals verwezen patiënten actief door naar de Blue Zone. De behoefte in Almelo werd uiteindelijk te groot om te negeren. Dankzij een schenking van de Alma Stichting konden we de Blue Zone ook hier realiseren.”
4) Wat spreekt jou persoonlijk zo aan in het Blue Zone-concept?
“Eigenlijk heb ik het samen met mijn collega’s zelf ontwikkeld. Wat mij raakt, is dat de focus ligt op wat nog wél kan. In een ziekenhuis word je al snel patiënt, maar je bent zoveel meer dan je diagnose. De Blue Zone helpt mensen herinneren aan hun doelen, dromen en mogelijkheden. Of dat nu een opa is die weer wil vissen met zijn kleinkind of iemand die uitkijkt naar een wandeling met de hond. Dat geeft hoop en energie.”
5) Welke lessen uit de wereldwijde Blue Zones hebben jullie meegenomen naar het ziekenhuis?
“Twee belangrijke pijlers zijn sociale verbinding en natuurlijke beweging. Die zijn essentieel voor geluk en gezondheid. Dat hebben wij vertaald naar de ziekenhuisomgeving. Mensen hoeven niet de hele dag op hun kamer te blijven. Ze kunnen naar de Blue Zone komen voor een ontmoeting, een gesprek, een spelletje of een wandeling langs de kunstroute. Het helpt mensen even uit hun patiëntenrol te stappen en weer gewoon mens te zijn.”
6) Wat maakt de Blue Zone anders dan een gewone wachtruimte?
“Een wachtruimte is functioneel: je wacht tot je aan de beurt bent. De Blue Zone is veel meer gericht op beleving en welzijn. Het grootste verschil zijn onze vrijwilligers. Zij hebben oprechte aandacht voor bezoekers. Hier kun je niet alleen wachten, maar ook actief opladen. Even wegzakken in een zachte stoel, een gesprek voeren zonder tijdsdruk, een boek lezen of rustig werken terwijl je wacht.”
7) Welke reacties krijgen jullie van patiënten, bezoekers en medewerkers?
“De reacties zijn heel divers en soms ook ontroerend. Patiënten die langer opgenomen zijn vinden het heerlijk om even uit hun kamer te komen. Bezoekers waarderen de rust. Een mooi voorbeeld vind ik een vrijwilliger die zelf fysiek beperkt was, maar dankzij Positieve Gezondheid en fysiotherapie nu weer op de fiets naar ZGT komt om anderen te helpen. Dat is echt bijzonder.”
8) Waarom is de slogan ‘Alles mag, niets hoeft’ zo belangrijk?
“In een ziekenhuis wordt je dag vaak volledig bepaald door afspraken, onderzoeken en behandelingen. Je moet voortdurend iets. In de Blue Zone valt dat weg. Hier ligt de regie volledig bij de bezoeker. Wil je praten? Prima. Wil je stil zijn? Ook goed. Wil je vijf minuten blijven of een uur? Alles mag, niets hoeft. Dat maakt het een waardevol tegenwicht voor de medische wereld.”
9) Vrijwilligers spelen een belangrijke rol. Wat voegen zij toe?
“Onze vrijwilligers zijn een luisterend oor. Ze hebben geen medisch dossier nodig om iemand te begrijpen. Daardoor ontstaan soms gesprekken waar je kippenvel van krijgt. In Hengelo zie je zelfs dat bezoekers terugkomen om een uitslag met een specifieke vrijwilliger te delen. Belangrijk is wel dat vrijwilligers geen hulpverleners zijn. Het zijn getrainde meelevers die mensen ondersteunen vanuit Positieve Gezondheid.”
10) Wat hoop je dat bezoekers meenemen als ze de Blue Zone verlaten?
“Ik hoop dat mensen met een ander perspectief vertrekken. Dat ze denken: ik ben meer dan patiënt. Dat ze ondanks hun situatie blijven zien wat er nog mogelijk is. Als we iemand al in vijf minuten een moment van rust, inspiratie of hoop kunnen geven, dan hebben wij ons doel bereikt.”
Tot slot: hoe ziet jouw ideale Blue Zone er over vijf jaar uit?
“Ik hoop dat de Blue Zone dan niet langer een unieke plek binnen ZGT is, maar volledig geïntegreerd is in onze zorg. Dat het vanzelfsprekend is geworden om in ieder zorgtraject niet alleen naar de patiënt te kijken, maar ook naar de mens achter de patiënt.”
En waar vind jij zelf jouw Blue Zone?
“Voor mij is dat de natuur. Na een drukke werkdag maak ik graag een wandeling op de Sallandse Heuvelrug. De rust, de natuur en zelfs de mystiek van de witte wieven in de herfst helpen mij om mijn hoofd leeg te maken en weer in balans te komen.”